Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Polityka otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych pracowników i doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego

Uniwersytet Jagielloński realizuje Politykę otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych pracowników, doktorantów i studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego, zwaną dalej "Polityką otwartego dostępu", tworząc warunki do udostępniania publikacji naukowych i danych badawczych pracowników, doktorantów i studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego..

§ 1

  1. Ustala się prawa oraz obowiązki pracowników, doktorantów i studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego w zakresie zapewnienia otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych, z uwzględnieniem innych prac/utworów i szarej literatury, stworzonych przez te osoby w związku z zatrudnieniem lub odbywaniem kształcenia na Uniwersytecie Jagiellońskim.

  2. Prawa i obowiązki, o których mowa w ust. 1, obejmują także inne osoby, z którymi Uniwersytet Jagielloński zawarł umowy, o ile tak stanowi treść tych umów.

  3. Polityka otwartego dostępu nie uchybia postanowieniom Regulaminu zarządzania własnością intelektualną oraz komercjalizacji w Uniwersytecie Jagiellońskim, stanowiącego załącznik do uchwały nr 62/IV/2021 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 28 kwietnia 2021 roku.

§ 2

Ilekroć w Polityce otwartego dostępu jest mowa o:

  1. otwartym dostępie – należy przez to rozumieć dostępność treści lub danych nieodpłatnie w Internecie, co pozwala każdemu czytać, ściągać, kopiować, rozprowadzać, drukować, przeszukiwać  lub  zamieszczać  odnośniki  do  pełnych  wersji  tekstów  lub  danych, indeksować, przekazywać jako dane do oprogramowania oraz używać w  dowolnym innym  zgodnym  z  prawem  celu,  bez  barier  finansowych,  prawnych  lub  technicznych innych niż związane z uzyskaniem dostępu do samego Internetu;

  2. publikacjach naukowych – należy przez to rozumieć recenzowane
    a) artykuły w czasopismach naukowych,
    b) materiały z konferencji
    c) monografie oraz rozdziały w monografiach
    d) utwory zebrane;

  3. RUJ – należy przez to rozumieć Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego;

  4. PZW UJ CM – należy przez to rozumieć Portal Zarządzania Wiedzą UJ CM;

  5. danych badawczych – należy przez to rozumieć dane zbierane, przetwarzane, pozyskane lub  wytwarzane  w  ramach  badań  naukowych  lub prac rozwojowych, cyfrowe i niecyfrowe, w formie np. dokumentów, arkuszy kalkulacyjnych, zeszytów terenowych lub laboratoryjnych, kwestionariuszy, nagrań dźwięku/dźwięku i obrazu, transkryptów, fotografii, filmów, plików danych, okazów,  próbek, artefaktów, zbiorów wyjść cyfrowych, baz danych, modeli, algorytmów, aplikacji,  przepływów pracy, metodologii, standardowych procedur i protokołów;

  6. metadanych – należy przez to rozumieć ustrukturyzowane informacje służące do opisu publikacji naukowych i danych badawczych, pozwalające na ich jednoznaczną identyfikację i umożliwiające ich wyszukiwanie;

  7. szarej  literaturze  –  należy przez to rozumieć literaturę, która nie  została  formalnie opublikowana  przez  akademickich  lub  komercyjnych  wydawców,  m.  in.:  patenty, raporty,  abstrakty  konferencyjne,  materiały  dydaktyczne,  preprinty,  postprinty, rozprawy doktorskie, prace magisterskie i licencjackie; 

  8. preprincie – należy przez to rozumieć wstępną wersję publikacji przed recenzją naukową;

  9. postprincie – należy przez to rozumieć zrecenzowaną naukowo ostateczną wersję manuskryptu zaakceptowaną przez wydawcę do opublikowania;

  10. zasadach FAIR – należy przez to rozumieć zasady określające sposób właściwego przygotowania, obsługiwania i pracy z danymi, a to zasady:
    a) znajdowalności (ang. Findable) – dane powinny być możliwe do maszynowego odnalezienia,
    b) dostępności (ang. Accessable),
    c) interoperacyjności (ang. Interoperable) oraz
    d) możliwości ponownego wykorzystania (ang. Reusable) – dane powinny być udostępnione do ponownego wykorzystania przez innych użytkowników.

§ 3

  1. Pracownicy, doktoranci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz inne osoby, o których mowa w § 1 ust. 2, powinni podjąć starania w celu zapewnienia otwartego dostępu do publikacji naukowych swojego autorstwa, z uwzględnieniem innych prac/utworów i szarej literatury przez:
    1) zdeponowanie w RUJ, w formie elektronicznej, postprintu wszystkich publikacji naukowych w terminie 3 miesięcy od daty przyjęcia do wydania, ale nie wcześniej niż w dacie ukazania się publikacji na stronie wydawnictwa;
    2) zdeponowanie w RUJ, w formie elektronicznej, innych prac/utworów i szarej literatury;
    3) zdeponowanie w RUJ elektronicznej wersji rozprawy doktorskiej, nie później niż 30 dni przed  wyznaczonym  dniem  obrony  rozprawy  doktorskiej,  zgodnie  z  zarządzeniem  nr 155 Rektora Uniwersytetu  Jagiellońskiego z dnia 28 grudnia 2020 roku w sprawie elektronicznego archiwizowania rozpraw doktorskich na Uniwersytecie Jagiellońskim, lub w terminie 3 miesięcy od daty nadania doktorantowi stopnia naukowego; 
    4) publikowanie ich w recenzowanych czasopismach otwartego dostępu, wydawnictwach otwartego dostępu lub na platformach otwartego dostępu .

  2. Pracownicy,  doktoranci  i  studenci  Uniwersytetu Jagiellońskiego –  Collegium  Medicum oraz inne osoby, z którymi Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum zawarł umowy, o ile postanowienia tych umów dotyczą publikowania w otwartym dostępie, powinni podjąć starania  w  celu  zapewnienia  otwartego  dostępu  do  publikacji  naukowych  swojego autorstwa, z uwzględnieniem innych prac/utworów i szarej literatury przez:
    1) zdeponowanie w PZW UJ CM, w formie elektronicznej, postprintu wszystkich publikacji naukowych w terminie 3 miesięcy od daty przyjęcia do wydania,  ale  nie wcześniej  niż  w  dacie  ukazania  się  publikacji  na  stronie  wydawnictwa.  Po zdeponowaniu publikacje naukowe zostaną równolegle udostępnione w RUJ za pomocą dedykowanego API (ang. Application Programming Interface);
    2) zdeponowanie w PZW UJ CM, w formie elektronicznej, innych prac/utworów i szarej literatury.  Po  zdeponowaniu  inne  prace/utwory  i  szara  literatura  zostaną równolegle udostępnione w RUJ za pomocą dedykowanego API;
    3) przekazanie  jednego  egzemplarza  rozprawy  doktorskiej  przygotowywanej  w  UJ  CM przez  autora  do  Biblioteki  Medycznej  Collegium  Medicum  w  wersji  drukowanej  i zgodnej z nią wersji elektronicznej przed obroną  rozprawy  doktorskiej.  Rozprawy doktorskie w wersji papierowej i elektronicznej będą przechowywane i udostępniane  w Bibliotece Medycznej Collegium Medicum w postaci niezmienionej  i z poszanowaniem osobistych praw autorskich autora. Egzemplarz w wersji elektronicznej zostanie włączony do PZW UJ CM na zasadach zawartych w podpisanej umowie licencyjnej. Zgodnie z zarządzeniem nr 155 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 28 grudnia 2020 roku w sprawie elektronicznego archiwizowania rozpraw  doktorskich  na  Uniwersytecie  Jagiellońskim – rozprawa doktorska przygotowywana na Uniwersytecie  Jagiellońskim – Collegium Medicum po zdeponowaniu jej w PZW UJ CM zostanie  równolegle  udostępniona  w RUJ za pomocą dedykowanego API; 
    4) publikowanie  ich  w  czasopismach  otwartego  dostępu,  wydawnictwach  otwartego dostępu lub na platformach otwartego dostępu.

  3. Wykonanie zaleceń, o których mowa  w  ust.  1  i  2,  powinno umożliwiać każdej osobie korzystanie z publikacji naukowych w dowolnie wybranym czasie i miejscu, bez ograniczeń technicznych oraz nieodpłatnie, na podstawie  sublicencji  udzielanych  przez  Uniwersytet Jagielloński w oparciu o licencje otwarte i wolne (np. Creative Commons, CC) do tych prac udzielane  Uniwersytetowi  Jagiellońskiemu,  które  nie  zawierają  postanowień ograniczających lub wyłączających możliwość otwartego dostępu do tych prac. 

  4. Licencje Creative Commons wymagają podania informacji o autorze w momencie wykorzystywania materiału.

  5. Pracownicy i doktoranci będący kierownikami  projektów  badawczych lub staży podoktorskich finansowanych  ze  środków  agencji finansujących  badania  naukowe, krajowych lub zagranicznych, powinni stosować wytyczne polityki otwartego dostępu do publikacji finansowanych lub współfinansowanych ze środków takiej agencji.

  6. Wsparcie w spełnieniu wymagań przewidzianych w ust. 1–4 zapewniają:

1) Koordynator UJ ds. otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych oraz raz Zastępca Koordynatora UJ ds. otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych;

2) pracownicy Biblioteki Jagiellońskiej oraz pracownicy Biblioteki Medycznej Collegium Medicum;

3) Zespół Radców Prawnych UJ oraz Zespół Radców Prawnych CM.

§ 4

  1. Pracownicy, doktoranci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz inne osoby, o których mowa w § 1 ust. 2, są zobowiązani do realizacji wymagań przewidzianych w § 3 ust. 1–4 w szczególności przez stosowne porozumienie:
    1) z wydawcami lub innymi właściwymi podmiotami, w tym przez udzielenie odpowiednich licencji niewyłącznych na korzystanie z publikacji naukowych;
    2) ze współtwórcami publikacji naukowych;
    3) z twórcami utworów pierwotnych (jeśli publikacje naukowe stanowią opracowania cudzego utworu).

  2. Zobowiązuje się Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego do wyrażania zgody pracownikom i doktorantom Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz innym osobom, o których mowa w § 1 ust. 2, na publiczne udostępnianie publikacji naukowych ich autorstwa w RUJ. Z ważnych powodów Dyrektor Wydawnictwa UJ w porozumieniu z Pełnomocnikiem Rektora UJ ds. otwartego dostępu może podjąć decyzję o ograniczeniu dostępu do publikacji.

§ 5

  1. Pracownicy i doktoranci Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz inne osoby, o których mowa w  §  1  ust.  2,  powinni  podjąć  starania  w  celu  zapewnienia  otwartego  dostępu  do pozostających w ich dyspozycji danych badawczych oraz powiązanych z nimi metadanych przez:

    1) doprowadzenie do ustanowienia zasad zarządzania danymi badawczymi w trakcie i po zakończeniu badań naukowych lub prac rozwojowych, w szczególności określenia rodzajów danych badawczych, zasad korzystania z nich, w tym procedur ich udostępniania i archiwizacji;
    2) zdeponowanie ich, w formie elektronicznej, w RUJ;
    3) jeśli to możliwe – publiczne udostępnienie danych badawczych wraz z udzieleniem odpowiednich licencji niewyłącznych analogicznych do przewidzianych w § 3 ust. 2;
    4) doprowadzenie do identyfikowalności danych badawczych, np. za pomocą standardów takich jak DOI (cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego), tak aby dane badawcze były dostępne, możliwe do wyszukania i nadawały się do ponownego wykorzystania;
    5) stosowne porozumienia z podmiotami wchodzącymi w skład zespołów badawczych, konsorcjów naukowych lub innymi właściwymi podmiotami lub współtwórcami danych badawczych.

  2. Dopuszcza się ograniczenie przez pracowników i doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego zakresu korzystania z danych badawczych poprzez wskazanie wybranych kategorii osób uprawnionych do korzystania.

  3. Pracownicy Biblioteki Jagiellońskiej odpowiedzialni za funkcjonowanie RUJ opracowują plan zarządzania danymi badawczymi, precyzujący rodzaje gromadzonych w RUJ danych badawczych, zestawy metadanych oraz zasady postępowania z danymi badawczymi, w tym ich udostępniania i archiwizacji.

  4. Wsparcie w spełnieniu wymagań przewidzianych w ust. 1, w szczególności w zakresie kontaktu z wydawcami, zapewniają:

1) Pełnomocnik Rektora UJ ds. otwartego dostępu;
2) pracownicy Biblioteki Jagiellońskiej oraz pracownicy Biblioteki Medycznej Collegium Medicum;
3) Pełnomocnik Rektora UJ ds. prawnych, Zespół Radców Prawnych UJ oraz Zespół Radców Prawnych CM.

 

ZARZĄDZENIE NR 5 REKTORA UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO z dnia 21 stycznia 2022 roku w sprawie: Polityki otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych pracowników, doktorantów i studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego

ZARZĄDZENIE NR 6 REKTORA UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO z dnia 21 stycznia 2022 roku w sprawie: powołania i określenia zakresu działania Koordynatora  UJ  ds.  otwartego dostępu  do  publikacji  naukowych  i  danych  badawczych  oraz  Zastępcy Koordynatora UJ ds. otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych